Het TBRC en de eerste kennismaking met de spoorlijn: Birma-Siam Pelgrimsreis 2025

Verslag dag 2

De meesten hebben vannacht, na de lange reisdag van gisteren, als een blok geslapen, maar om 07:00h zat iedereen aan het ontbijt.

Om 08:00 waren Rod, Terry en Andrew aanwezig om de reizigers meer helderheid te verschaffen over hun familieleden die aan de spoorweg hebben gewerkt. Terry heette ons allemaal van harte welkom en Rod gaf een korte inleiding over de geschiedenis en de opzet van het Thailand Burma Railway Centre (TBRC). Daarna werd het gezelschap opgesplitst en gingen de 3 heren letterlijk met de families om de tafel. Waar hebben ze gezeten, hoe zag hun reis er uit? De pelgrimsreizigers konden voorafgaand aan de reis aangeven voor welke krijgsgevangene zij de reis maken, zodat ons SHBSS-spoorzoekteam en TBRC tijd hadden om de archieven in te duiken. Ik denk heel verhelderend voor de reizigers en altijd weer indrukwekkend wat men boven tafel weet te halen.

Vanochtend kreeg ik om 06:00h al een berichtje van Poom; Gerald de Groot is vandaag jarig en ze had al taart geregeld! Toch altijd weer super hoe ze altijd kans ziet de reizigers te ondersteunen. Met z’n allen lang zal hij leve gezongen en daarna koffie met taart!

Daarna de bus in en op stap naar het Wang Pho viaduct. Ondertussen vertelde Rod onderweg uitgebreid over de spoorweg waarbij hij begon met een verhaal wat niemand kent. In Featherstone in Nieuw Zeeland was in het begin van de oorlog een kamp met gevangengenomen Japanners. Op een dag was er een appel en hadden de Japanners besloten tot een sit-down staking. De plaatsvervangend commandant kon dit natuurlijk niet accepteren en gaf het bevel om weer aan het werk te gaan. Dat deden ze niet waarop hij zijn pistool trok en 2 schoten in de lucht afvuurde, zich niet realiserend dat dit het geheime teken voor de wachtposten op torens was dat er een opstand/ontsnapping was waarop deze het vuur openden op de Japanners en er 48 Japanners werden gedood. Achteraf werd een verklaring afgegeven dat men probeerde te ontsnappen en daarom werden neergeschoten. Aan Japanse kant werd deze gebeurtenis opgevat om ook niet al te zachtzinnig met de geallieerde krijgsgevangenen om te gaan.

Het eerste deel van de spoorweg lag in het werkgebied van No. II Branch/Groep. Nog in vlak terrein, nog bebouwd, goed begaanbaar, nog in de droge periode. De Engelsen zaten in dit gebied en door de goede omstandigheden waren er maar heel weinig doden. Dat werd later wel anders toen ze klaar waren met dit deel en 110 km naar het noorden moesten lopen, waar de omstandigheden veel slechter werden en het dodental al snel opliep. In een klein kamp aan de rivier zat ook een kamp met 500 Nederlanders, deze verzamelden steenslag uit de rivier wat als ballast werd gebruikt.

Op het station van Wan Yai gaf Rod een uitgebreide uitleg over hoe complex de logistiek was. De initiële planning van de Japanners was om de bouw met 60.000 man in een aantal jaren te bouwen, ook vooral buiten de regentijd. Uiteindelijk werden het 260.000 man en vooral in de regentijd van 1943 en moest het binnen een jaar af! U kunt zich voorstellen dat het one hell of een job was om al deze mannen te verzorgen. Ook de hoeveelheid bouwmaterialen voor de spoorweg was enorm; 415 km spoorlijn, met rails, dwarsdragers, spijkers, wissels etc. Al in 1935/1936 hadden de Japanners 90 locomotieven gebouwd met extra brede flenzen zodat ze deze ook op het Thaise spoor konden worden gebruikt. Toen was men dus al bezig met de voorbereiding voor de oorlog! Hij liet ons even rekenen om gevoel te krijgen bij deze enorme aantallen.

Wang Pho

Vervolgens door naar het Wang Pho viaduct, waar Rod natuurlijk weer helemaal los ging en er de gelegenheid was om over de brug te lopen en de brug ook van onderen te bekijken. De brug is een goed voorbeeld van het vakmanschap van de Japanse Genie, die heel goed wisten hoe je een spoorlijn en bruggen moesten bouwen. Voor Rod en ook voor mij als Genisten/civil engineers een goed voorbeeld van goed doordacht vakwerk. Met bijv. extra veel houten pijlers, zodat als er schade door een bombardement van de geallieerden was het viaduct bleef staan en snel te herstellen was. In de bocht van de rivier werd de rotswand weggehakt om een rots fundering voor de pijlers van de spoorbrug te bouwen die niet weggespoeld kon worden als de rivier tijdens de regentijd, wanneer de rivier veranderde in een woest kolkende rivier. 

Naast de foto’s van de brug was er ook oog voor de natuur en een van de reizigers wist een prachtige vlinder vast te leggen. Daarvoor hoe je hier niet voor naar een vlinderkas!

Om 14:00 waren we weer in het hotel, om rustig te lunchen en verder de middag vrij om nog wat bij te komen na de lange reis van gisteren em voor Ida nog even tijd om weer een mooie sfeerimpressie te schetsen van ons hotel.

Morgen naar het museum en een dag in en rond Kanchanaburi. Tot morgen!

De foto’s uit het bericht plus enkele aanvullende foto’s zijn in de onderstaande fotocarousel nogmaals rustig te bewonderen!