Dag 8 – de Birma-Siam Pelgrimsreis 2025: Herdenking op Ereveld Kanchanaburi

Verslag 8

In het museum van TBRC aangekomen was er nog tijd om in het museum nog een aantal zaken goed te bekijken.

De Defensie attache: de kolonel Norbert Moerkens, samen met de sergeant majoor Pim van Melick en Wita Pertiwi van de ambassade in Jakarta waren speciaal overgekomen.

De bloemstukken lagen klaar voor de mensen die nog een persoonlijk bloemstuk wilden leggen.

Om 10:00h gingen we naar het kerkhof en begon de officiële herdenking.

Rod gaf een mooie inleiding waarbij hij nog een keer stil stond bij de achtergronden van de spoorweg en het leed bij de aanleg daarvan.

Daarna was het woord aan Peggy Bokhout die mooi en bewogen het woord voerde namens de hele groep.

Vervolgens kwam de speciale “role call” waarbij Ida en ik de namen voorlazen die iedereen had opgegeven; mannen die aan de spoorweg zijn gestorven maar ook mannen die het overleefd hebben maar het leed met zich hebben gedragen.

Bij de officiële kranslegging was het de Kol Moerkens met sergeant majoor Melick die de eerste krans legden namens het koninkrijk der Nederlanden.

De tweede krans werd gelegd door James Bokhout en Peter Alexanders van Meir, van beide families ligt een familielid begraven op het ereveld Don Rak Deze krans werd namens de hele groep gelegd.

De derde krans van het Thailand Birma Railway Centre werd gelegd door Terry Manttan en Andrew Snow.
Als laatste werd een krans gelegd namens de Oorlogsgravenstichting door Wita Pertiwi en John Haumersen.

Vervolgens werd een gebruikelijk Engelse gedicht uitgesproken:

They hall grow not old, as wethat are left grow old;

Age shall not weary them, nor the years condemn,

At the going down of the sun and in the morning

We will remember them.

Daarna werd door de twee Thaise hoornblazers om prachtige wijze het signaal “taptoe” gegeven gevolgd door een minuut stilte. En afgesloten met het Wilhelmus.

Daarmee was het officiële deel afgesloten en had iedereen de tijd om de bloemstukken te leggen bij mensen die bijzonder waren voor de reizigers.

De tweede herdenking werd op het ereveld van Chungkai gehouden. Dezelfde ceremonie werd in het kort overgedaan.

Ida droeg het gedicht “sporen van verdriet”  van haar moeder Martje Saveur voor:

Ik zie lijnen, overal lijnen.

Ik zie rails, 415 km rails van Birma naar Siam.

Ik zie dwarsliggers: iedere dwarsligger één dode.

Ik zie sporen van ontberingen, regen, hitte, dorst honger, martelingen.

Ik zie graven, keurig in lijnen en in vakken gerangschikt.

Ik zie het ereveld met het cross of Sacrifice, waarvan de rechte lijnen zich scherp aftekenen tegen de hete hemel.

Ik zie verleden, heden, toekomst, een levenslijn vol onontwarbare knopen.

De krans namens de groep werd dit keer door Victor Gerichhausen en Lynn Schepers gelegd, zij vertegenwoordigen de jongste generatie.

Ook hier werd weer het signaal “taptoe” geblazen door de hoornblazers, waarna er weer tijd voor iedereen was de begraafplaats wat uitgebreider te bezoeken en een bloemetje te leggen.

De herdenking is toch weer een indrukwekkende afsluiting van de reis langs de spoorweg, we hebben morgen nog een dag, maar toch.

Voor veel reizigers een mooi en soms ook erg emotioneel moment om stil te staan bij allen die geleden hebben aan deze spoorweg.

Maar hoe mooi om dit met lotgenoten te delen en elkaar hierbij te kunnen ondersteunen.

Het is voor mij toch ook een bijzonder moment, niet alleen om aan mijn vader te denken maar ook aan mijn sobat de veteraan Hendrik Hansen, waarmee ik zoveel bijzondere gesprekken heb gehad.

De lunch hebben we letterlijk weer genoten in het Royal River Kwai hotel. Een mooi afronding van de bewogen ochtend.

Vanmiddag had iedereen vrij; een aantal mensen hebben we afgezet in de stad en de rest ging naar het hotel terug om rustig bij te komen.

Ikzelf ben over de brug naar de stad gelopen om nog een paar foto’s te maken van de oude Japanse locomotieven en de “railcar”

Onderweg kwam ik om de honderd meter weer reizigers tegen.

Op de terugweg moest ik aan de kant voor de trein die uit Namtok kwam; alle toeristen snel aan de kant, maar het oude vrouwtje strompelde rustig door op de middenberm en ging pas op het allerlaatste moment aan de kant, gelukkig reeds de trein echt stapvoets.

Vanavond de afscheidsavond van TBRC is een erg goed restaurant aan de rivier.

Het werd een super gezellige avond met links een rechts wat dankspeeches en een geweldig applaus voor Rod, Terry, Andrew en de staf. Ida sprak het dankwoord namens ons allemaal uit en gaf een dikke envelop voor de staf aan Poom om met hen allen te delen als blijk van onze waardering voor hun geweldige steun en inzet.

Al met al een geweldige avond samen, met veel plezier en goed eten. Een avond waar we, denk ik, nog vaak aan zullen terugdenken.

Morgen terug naar Bangkok, maar niet nadat we nog een aantal kamplocaties onderweg hebben bezocht.

In de onderstaande fotocarousel zijn, naast de foto’s uit de blog, ook aanvullende foto’s te bewonderen!